Mokokchung, 11th November, 2026 (Nokinketer.in): Longjang lushi Khanimu nung Khutak Valley Organic Producer Company Limited ta sür chiyungtsü tapu balala menüngdak processing centre ka Commissioner & Secretary, Horticulture Department Government of Nagaland, Akumla Chuba, IAS, ajanga lapoktsüogo. Iba centre ya MOVCDNER Scheme kübok yanglu aser Khanimu Baptist Arogo Pastor, Yashi Longkumer ajanga meshitetsü.

Akumla Chuba-i iba sentong nung jembidang, horticulture ya rongsenketzüng tsütsü kanga kara renlokba telen tongtibang ka lir, aser Longjang lushi nung aonsotsü balala den süngjanglijang, süngolemba aser chiyungtsü tapu aika junga adoker, anungji, itemji tajangzük keta amshitsü ashi.

Phek district nung kiwi kanga junga tsünür aser meilongi International Market-i aitsü ana nung lir, ta ashi. Yamaji Peren aser Mon district nung mersü (King Chilli), Longkhum nung bengena, Aliba/Chungtia/Kinunger nung züngi kanga junga züsenteter aser iba jagi sen jenti aahzüker. Yamaji Longjang lima ali dak apet tsünüsenbongtsü yoka iba nungji temulung agütsütsü laisa ajungshia liasü.

Tanü reprangdangra aluyimba kanga ajema akümba den akhi tsürabur nungi belenshia aruba metsüjangnatsü (seeds) aika sama-a odaki, anungji, item metsüjangtemji wazüka aser kümzüka ayuba nung temulung agütsüdaktsünür, ta laisa mepishia metetdaktsü. Organic Certification atema item metsütemji wazüka ayutsü nüngdaker, ta laisa shisem.

Longjang ya zübazüba agitsüba yim ka masü. Ya Nagaland nung mezüngbuba Chief Minister adokba yim ka lir. Anungji, yimden yimsüsüba nung dang masü saka rongsenketzüng nunga samanir asütsü nükla yur meranga inyaktsü ta laisa ayongzük.

Tanü iba centre amenokba ya jangratemtsüka lir, iba ya ajanga yimer dang masü saka temeket alirtem ajak tajangzük angutsü aser talisa aluyimertem jenjang melenshitsütsü imlar, ta lai ashi. Tanü tila ka tenzüker amai, saka iba ya tulu moraloka inyaktettsü amanger aser nüburtemia iba mapatong junga aotsü asoshi maneni nungittsü laisa shisem.

Khutak  Valley Organic Producer Company Limited ya 2023 tatemlen tenzük. Iba processing centre nung tang mongmongjang, star fruit, honey, roselle, pure lime amala menüngdar aser meilongi black pepper aser cocoa nungertema menüngtsü tebilemba lir, ta Khutak Valley Organic Producer Co. Ltd. Secretary, Limawati Longchar-i metetdaktsü. Yangi adokba chiyungtsütem aruya aliba Hornbill benjong nungji ayoktsü, ta paisa ashi.

Iba sentong nung Khutak Valley Organic Producer Co. Ltd. Chairman, Dr. Sashimeren Aier, Longjang Village Council Chairman, Khanimu Village Council Chairman, Agriculture, Horticulture department aser Entrepreneur Associates nungi ketdangsürtemia shilem agia liasü.  Iba sentong Pastor Senti Longchar den temoatsü meshia sarasademer tenzük aser Longjang Compound Baptist Arogo Pastor Temsu Jamir den tenüngsang agütsür tembang.

*****