Minister C.L John-i jembiba mapang.
Department of Environment, Forests & Climate Change-i ayongzüka ‘Wildlife Week’ Mokokchung town nung amungdang tongti tesemdanger C.L John den sentong nung tongti shilem agirtem noksa nung angur. Mokokchung, 8th October, 2026

Mokokchung, 8th October 2026 (Nokinketer News): Nagaland nung Kohima sülenbo Mokokchung lir, aji dang masü, tamang yimsü, education, yimsoshiba aser kechisarena nung Mokokchung ji samanir lir, anungji, Nagaland nung shikar (hunting) anendaktsütsüba wadang ya-a yangi nungi tenzük nung dang takok angutsü teimla tulu yur taküm iba sentong ya yangi akar, ta metetdaktsü.

Iba o ya Minister for Environment, Forests & Climate Change and Village Guards, Government of Nagaland, C.L. John-i Department of Environment, Forest & Climate Change-i ayongba “Wildlife Week” sentong Mokokchung town hall nung “connecting habits, thriving wildlife” omen dak rangloker amungdang tesentepertem ayongzük.a jembi

                Nagaland nung arem shiruru (wildlife) dak sentakba nung tenangzüktep aser bangzüng balala yangluteper, saka asenoki itemji amatoka anitaker. Amatokba tetezü asenoki ibai züzüa agiba ajanga asütsüa akok, ta pai ashi.

                Naga nunger tangatetba dangi arua nüji akümtsübaji temela masü. Naga lima tokolak bushiba yimya anendaktsütsüba toa kanga timtemer dang koktet. Yamaji “Naga nunger dang yi tejem aser shikar (hunting) tesü/anenang” ta ashitsübaji “kanga tasak”, meyiper nüburtemi sarkar anemer. Anungji, iba shikar (arem shiruru tepseta/ka-a achiba) anendaktsütsüba mapaji Mokokchung nungi tenzüktsüla aser iba nung ya Ao Senden-ia shilem agidaktsünür, ta paisa mepishia metetdaktsü.

                Iba den külemi Arogo tenzükertem danga iba tsütsü nüburtem nem tangatetba agütsütsü asoshi paisa ayongzük. Tsüngremi anogo trok nü alima nung kechisarena poktetdaktsü aser item madak ketdang asütsü asoshi meimchir nem nungloktsü. Tenla kidang Tsüngrem tenzükertemi jembiba otemji nüburtem retreta agir, anungji, iba dak sentakba nung arogo-ia shisatokden balala ayonga aka nungbo kanga ajungtsü, ta tebilemba ka lemsatep.

                Wildlife Protection Act 1972 koba Nagaland nunga state sarkar-i 1981 nung agizüka lir aser iba ozüngji 2022 tashi mapang shia yanglushia arudar, iba ozüngji benshitsü asoshi Nagaland nüburtem nem yim aser jila nung yimden yimsüsürtemi anir, arogo tenzükertem, lokti tentet balala lenirtem aser department nung ketdangsürtemi talisa lanuasensor nem iba indang ya kanga junga angateta shidaktsünür, ta paisa ayongzük.

                Nagaland Development Commissioner & Principal Secretary to EF&CC, Y Kikheto Sema, IAS-i jembidang, asenoki shiti (elephant) den raratsü/anemtsü atema masü saka shiti den koma sür jungtepa alitsü, iba lenmangji ang bushiba tajungba asütsü, ta tanü Nagaland nung meimchir o shiti na tebilemtsü ajuruba dak sentakba onük süokdang metetdaktsü.

                Paisa India temzüng Arla 371A aser Wildlife Protection Act 1972 indang nüburtem dang angateta ashidang, ‘Nagaland sarkari Wildlife Protection Act ji 1981 nung agizüka ozüng kümdaktsüogo, anungji, iba ozüngji benshitsüba dak alaka asenok yangji temangmangtsü kecha madoker’, ta jangjashitsü.

                Yaküm aser taküm na tsüngta nung Nagaland nung Wildlife Act nung aibelener parnok 49 liasü. Item rongnung keno teimbaka tembanga aibelenba yari merenshiogo aser tang ano keno ka tejembidak lir aser ibaji tajungtiba nung tembangtsü imlar, ta pai metetdaktsü. Aibelener dang senchi achiba nungi aruba sen lakh 30 dak tali sarkar senbong nung bendena lir, ta paisa shisem.

                Asen sobaliba aser benshia aruba yimsüyimbongjia tongtibang, saka tanü alima nung teti asoshi kecha mali, anungji, alima den jangyumedema melenshia aotsübaji kanga tenüngdaktsü. Tanü atema dang masü saka tarutsü atema-a bilemtsüla, ta paisa ayongzük.

                India lima arem shiruru aika sama-a aoba bushiteta itemji wazüka ayutsü nüburtem nem tangatetba agütsütsü asoshi Indian Board for Wildlife-i achayanga 1955 nungi tenzüka “wildlife anogo” aser 1957 nungibo “wildlife week” munga arur, ta Principal Chief Conservator of Forest & HoFF, Nagaland Vedpal Singh, IFS-i metetdaktsü.

Jangratemtsü osang tajung kaji; Forest & Biodiversity Management in the Himalaya (Nagaland) Project-i nungita department-i tanü Wokha, Mokokchung aser Zunheboto district asem atema meimchir o shiti na mangatettep (human elephant conflict) adokdang tongteprateptsü Toll Free Helpline (1800-2020-878) ka lapokogo. Ibaji Hombar nungi Honibar tashi anepdang 9:30 – nikong 4:30 tashi lapoktsü. Saka emergency mapangbo 24×7 amshitettsü, ta PCCF & HoFF-isa metetdaktsü.

Sentong nung Longkhum aser Waromung yim nungi yimsüsüri yimna nung shiti-i yimer nem timtem agütsüba aser iba atema sarkar dang inyakdaktsünüba tebilemba kar bener arua lemsatep. Iba sentong nung Conservator of Forests T. Aochuba, IFS menden liasü aser Mokokchung Divisional Forest Officer Rajesh Kumar, IFS-i melepzüng o lemsatep.

*****Source: Tir Yimyim*****

👉 Follow www.nokinketer.in & the Nokinketer Page (Facebook & Instagram) for the latest news, breaking stories, articles, and reliable information updates. For press releases, notifications, articles, advertisements, etc., please WhatsApp 7005638013 or email 📧 us at nokinketer2010@gmail.com & sashimerenjamir@gmail.com