Longsa yim, 28th April, 2026: Taoba Nagaland Chief Secretary, Alemtemshi jamir, IAS (Retd)-i 25th April, 2026 nü Longsa yimdak Imrongtawa nung Longsa yimküm lungzüng ka meraketa lapoktsüogo. Longsa Baptist Arogo Pastor, Rev. Supongchiten-i iba lungzüng meshitettsü.

                Meimchir asoshi süiren (history) ya kanga tongtibang, pei tera memetetba nisungjibo shingaia mezüngshir, anungji, yimküm otsüji tongtibang aser ibai lanu putu asoshi wazüka ayutsü apitetba asoshi achayangertem dang lungzüng lapoktsür-i pelaba metetdaktsü.

Lungzüng azüngba ya yim ka kodang aküm ta züluba kisüngji masü saka yim kümer küm noklang tenet dak tali mera arudang koma liasü ta lepa oa bilemdangtsü tim, aser aji asenok asoshi kanga tongtibang lir, ta pai ashi. Yim ka küm noklang paikaji liteta arubaji tesüngmangtsüka lir, anungji, Tsüngremi asenok koda moatsü ibaji asenoki mamatoktsüla, ta paisa shisem.

Putu tasenba ya arur küm noklang ka shi dang, aji oda, küm noklang trok dak tali asen otsüla oboula nungeri mapa meranga inyaker pei tepok sünga aliba den kika süchi mapa balala inyak aser arsüi oa konang nüngsang bushi aser ibaji par mapang mapa temela masü asü. Asen tsüraburtemi konang bushiba maparentemji meraketa inyak, anungji, lanu putui par mapa tajungtemji mamatoktsü paisa nenshi.

Akhi tsürabur taküm indang jembidang pai, tanü putu nung gari amala nungdakba (facilities) mali saka aluyimba ajanga parnok taküm lia yim balala sema jaja aser akümket aser tetushi wazüka ayu. Iba lungzüng ya tetsü-tebou taremzük aser senmang aliba bilemtetdaktsütsü den tanü tashi yim kümküm-kümküma liyonga aruba tamaitsü sayur ta ashi.

Paisa, British nunger mapang nungi tenzüka state akümba sülena Longsa yimtsüng nungi küm aika nübur tenzükba (public service) nung shilem agia aruogo aser nisung aikadi state administration mapa nunga shilem agiogo aser tanü tashi agidar, ta ashi. Tanü lanu putu danga maneni nübur tenzükba wadang nung khuret bena shilem tajung agitsü aser pei tera mamadoktsü asoshi paisa ajungshi.

Sobaliba wazüka yutsü atema olen ka shisemdang, talisa bendanglen alir chirnurtemi pei tetsü oshi sapua mejembir, anungji, tsüraburtemi pei chirnurtem dang pei tetsü oshi sayuba den tim sobaliba sayutsü merangtsü pai ajungshia liasü.

Longsa yim ya Riongsanger Puso AD 1258 nung akümba iba lungzüng nung keta lir. Yim kümer küm 768 shi arur. Longsa yim ya Pongener tebou Kongka, Sani, Longkumer (Meyur) tebou Rentsüba aser Jamir tebou Metsübo par lenisüba nung akümba aser Longsa yimküm ken-tem iba lungzüng nung ajenloka angutsü.    

Iba sentong nung Limaaküm Tatar, Bendangwati Tatar, Akangjungshi Tatar, Temjensosang Tatar, Alemwati Tatar aser Longsa Baptist Arogo Secretary, Temsuyanger parnoki shilem balala agia liasü. Longsa chir Chubayimküm, Meyilong, Moalenden aser jila balala nungi senso nübur aika adenshia iba sentong tali meraketdaktsü.  

*****